Pijpenrekken en standaards

Iedere pijproker weet dat zijn geliefde rookinstrument wanneer niet in gebruik veilig moet worden opgeborgen. In de tijden dat er nog uit een kleipijp gerookt werd, was die zorg het grootst. De breekbare lange pijpen werden in een wandrek weggehangen of in een standaard gezet. Zo kon de pijp drogen tot deze geschikt was voor nieuw gebruik.

Met de komst van de bruyèrepijp worden de stelen korter en de pijpen minder breekbaar. Uit die tijd stammen de talloze wandrekjes waarin de pijp toen nog ondersteboven werd gestald. Zij bestaan in een grote variatie, van gezaagd messing tot hout, luxueus naast eenvoudig. Het meest bekend zijn de spreukenrekjes, waarop een vaak oubollig Hollandse spreuk. "Een tevreden roker is geen onruststoker" is de meest bekende.

Meer exotisch zijn rekjes in Oosterse stijl, van zwartlak voorzien van schilderingen en vaker nog plaatjes met Chinese taferelen.

Tijdens het roken werd vaak van een pijpensleetje gebruik gemaakt. Daarin kan de warme pijpenkop liggen en tijdens het werk schoof het sleetje met de pijp mee wanneer de roker zich bewoog. Later dienden deze sleetjes ook wel om de pijp in te leggen wanneer deze niet gerookt werd.

Tegenwoordig zijn standaardjes in gebruik vooral bedoeld om de pijp ondersteboven in te laten nadrogen. Zij bestaan er voor een enkele pijp of voor meerdere exemplaren.
Hollandse pijpenstandaard voor de zogenaamde maatpijp met twee laatjes voor rookgereedschapjes, eikenhout gefineerd met mahonie, koperen binnenbak. Nederland, 1800-1840. Wandrekje met kerfsneeversiering en koperen bandje voor drie tabakspjipen, Nederland, 1910-1930.
Pijpenrek in de vorm van een vlinder, de vleugels kunnen draaien zodat het rekje in iedere denkbare hoek kan hangen. Frankrijk, 1900-1920.
Wandrekje voor vier tabakspijpen, overhoekse vorm met gecontourneerde randen, beschildering in goudkleuren van een Chinese scène. China, 1900-1920.
Wandrekje voor zes tabakspijpen in lakwerktrant, op de zwarte ondergrond in goud en meerkleuren verschillende voorstellingen, China, 1900-1920.
Kenmerkend Hollands pijpenrekje uit de jaren 1930 met spreuk die de Hollandse huiselijkheid benadrukt. Nederland, 1925-1940. Een ander voorbeeld van een eiken wandrekje voor zes tabakspijpen dat vroeger in ieder Hollands huisgezin te vinden was. Nederland, 1930-1940.
Het meest eenvoudige en meest algemene wandrekje met tekst "Een goede roker is geen onruststoker". Nederland, 1930-1940.
Prachtig pijpenrekje van gezaagd messing, vermoedelijk huisvlijt. Zuid-Nederland, 1880-1900
Pijpensleetje van opalineglas, aan de buitenzijde bekleed met leer en een reepje borduurwerk. Frankrijk, 1840-1850.
Pijpensleetje naar Hollands voorbeeld gemaakt door Wedgwood in Barlaston, Engeland, 1900-1920.
Het oud-Hollandse pijpensleetje van geschilderd blik gebruikt om de warme pijpenkop in te leggen. Nederland, 1840-1880.
Pijpensleetje van eenvoudig wit porselein zonder enige versiering. Duitsland, 1850-1900. Uitbundig vormgegeven pjipensleetje met de contour van een accanthusblad, toefjes verguldsel op de randen. Duitsland, 1850-1880. Pijpensleetje van porselein met langs de buitenrand een opgeplakte rank met gekleurde bloempjes. Duitsland, 1850-1880.
Pijpensleetje van porselein met golvende buitenrand en vergulde biezen langs de randen, Duitsland, 1860-1900.
Blok bruyèrehout dat is uitgehold om als pijpenstandaard dienst te doen. Frankrijk, Saint-Claude, 1920-1940. Pijpenstandaard voor drie pijpen van hout met gekleurd houten plastiekje van een staande matroos. Frankrijk, 1920-1930.
Pijpenslee van messing in de vorm van een badkuip. Engeland, 1900-1920.
Ceramische pijpenstandaard voor twee pijpen, de buitenzijde met transferprint in encre-de-chine genre. Engeland, 1950-1960. Pijpenstandaard van barnsteen met eenvoudige maar functionele vorm. Duitsland ?, 1920-1940.
Tabaksdoos met in de deksel een uitparing om als pijpenstandaard dienst te doen. Engeland, 1920-1940.
Rookset van Gouds plateel met sigarenbeker, sigarettenbeker, lucifersstandaard en asbak. Gouda, Plateelbakkerij Zuid-Holland, 1925-1930.
Rookset van gedraaid hout versierd met latoenkoperen opsmuk met sigarenbeker, sigarettenbeker, lucifersstandaard en asbak waarin centraal een sigarenknipper. Nederland, 1930-1940.
Prachtig vormgegeven pijpenstandaard met modern design uitgevoerd in verchroomd metaal. 1930-1950.

Smokiana pipeshop in Amsterdam is gespecialiseerd in voorwerpen zoals op deze pagina afgebeeld.© copyright Stichting Pijpenkabinet