Parafernalia rond snuiftabak

De cultuur van het snuiven heeft veel bijzondere voorwerpen opgeleverd. De meest bekende is de snuifdoos, die kostbaar kan zijn, maar ook eenvoudige exemplaren werden gebruikt, bijvoorbeeld door de boer of de handwerksman. De ceramische flesjes behoren tot die eenvoudige voorbeelden.

Curieus zijn de snuifdozen gemaakt van de coquianoot, een noot die na het snijden keihard wordt. Vaak verraden de doosjes nog de oorspronkelijke nootvorm.

Bij grote hoeveelheden wordt de snuif bewaard in potten. Het bekendst zijn de winkel- ook wel toonbankpotten. Zij zijn vaak peervormig en hebben in Delftsblauw een opschrift van een specifieke tabakssoort. Van grotere luxe zijn de porseleinen snuifpotten die in de rijkste milieus werden gebruikt. Veel Europese uitvoeringen leiden terug naar Chinese porseleinsoorten. De exclusiviteit wordt benadrukt door de montage met zilver.

Eenvoudiger zijn de potten van bruine grès, met uitbundige reliëfversieringen. Om het aroma te behouden hebben zij vaak een dubbel deksel van tin, in andere gevallen worden zij gewoon met een kurk afgesloten.

Een zeldzaam artikel is de snuifrasp, een vlakke ijzeren rasp waarvan de rug vaak van ivoor of palmhout is gemaakt. Op deze rug zijn de knapste stukjes snijkunst aangebracht. Vooral de plaats Dieppe stond bekend om dit artistiek hoogwaardige snijwerk. Veel motieven voeren terug op de Lodewijk XIV-stijl.
Snuifflesje of zakflacon van keramiek met praktische afgeplatte vorm en vlekkenglazuur. Frankrijk, 1850-1880. Fles voor snuiftabak met uin reliëf een vrouwenportret met modieuze hoed, Frankrijk, 1880-1900.
Snuiffles of secouette met op de buik opschrift van een beroemd merk snuiftabak. Frankrijk, Betagne, 1880-1900. Snuiffles van grès en lijkend op een veldfles, gemaakt in een gietvorm en voorzien van een reliëfvoorstelling. Frankrijk, Bretagne, 1880-1900.
Snuifdoos gesneden uit coquianoot voorstellend een mannetje, de achterzijde klapt met een dekseltje open. Frankrijk,1830-1860. Snuiffles met rondom drie portretten gesneden uit coquianoot, aan de bovenzijde een opening met een stopje. Frankrijk, 1830-1850.
Prachtige blanc de Chine snuifpot met zilveren montage in Chinese trant maar bestemd voor de Europese markt. Frankrijk, 1750-1770.
Steengoed tabaksfles met tinnen schroefdop en tweede binnendeksel om het aroma te bewaren. Frankrijk, 1870-1900.
Kenmerkende snuiftabakspot in Delfts blauwe beschildering met tekst "Rappe", de algemene aanduiding voor snuiftabak. Delft, 1760-1780.
Cilindrische tabaksfles met reliëfdecoratie en tinnen deksel. Frankrijk,. 1870-1900.
Cilindrische snuiftabaksfles met opgeplakte repeterende motieven, de kurk om af te sluiten ontbreekt. Frankrijk, 1870-1900.
Snuifrasp van ivoor met gesneden decoratie van de hovardij, een vrouw met pauw. Dieppe, 1730-1760. Snuifrasp van ivoor met voorstelling van Mercurius als god van de handel, de schelp aan de bovenzijde is het uitgietgat. Frankrijk, Dieppe, 1730-1760.
Kleine snuifrasp van ivoor met eenvoudige geometrische decoratie. Frankrijk, 1750-1780.
Binnenzijde van een zaksnuifrasp met het ijzeren raspgedeelte geklemd in de ivoren houder, zilveren scharnier en deksel. Dieppe, 1740-1770.
Originele snuifrasp met op de top een mannetje zittend op een vat, eronder een schelp, accanthusblad en groteske kop. Dieppe, 1730-1760.
Gesneden houten snuifrasp met voorstelling van een staande haan in cirkel en geometrisch geordend bladwerk. Frankrijk, 1750-1800.
Vijzel voor snuiftabak bestaande uit een koperen beker en een houten vergruizer. Nedeland, 1800-1850.
Beschilderde blikjes snuiftabak uit een tabaksfabriek met opschrift in twee talen. België. Harelbeke, 1920-1940.

Smokiana pipeshop in Amsterdam is gespecialiseerd in voorwerpen zoals op deze pagina afgebeeld.© copyright Stichting Pijpenkabinet