Kameroen

De meest expliciete rookcultuur treffen we in Kameroen aan. Daar fungeert de tabakspijp als een statusdrager voor de gebruiker. De verschillende stammen hebben er duidelijke regels voor wie wat mag gebruiken. Zo roken de vrouwen bijvoorbeeld alleen uit pijpen met geometrische motieven, terwijl de figurale uitbeeldingen voorbehouden zijn aan de mannen.

Het formaat van de pijp draagt de status van de gebruiker uit. De allergrootste pijpen worden als geschenk aan de stamoudste of aan vorsten aangeboden. Alleen de pijpenkoppen zijn soms al meer dan een halve meter hoog.

Traditioneel zijn de meeste pijpenkoppen van aardewerk, gebakken in eenvoudige veldovens. Ironische genoeg vindt de productie door vrouwen plaats, die zelf van de mooiste pijpen geen gebruik mogen maken. Het is een techniek die tegenwoordig nog bestaat en waarbij het oude vakmanschap wel veranderd maar niet verminderd is. Nieuwe ontwerpen komen nog altijd tot stand.

Naast aardewerk worden in Kameroen ook pijpen van brons gebruikt. Vooral uitbeeldingen van kolonisten, Duitse soldaten die aan het begin van de twintigste eeuw Kameroen bezetten, zijn een geliefd motief. Een zeldzaam voorbeeld in traditionele vormgeving, is van het moderne aluminium gemaakt en stamt uit de jaren 1970.
bronzen pijpen met kenmerkend geometrisch silhouet, Bamum, Kameroen, 1870-1920 bronzen pijp met in reliëf zittende vogel, Bamum, Kameroen, 1920-1940
fraai vormgegeven geometrische tabakspijp, Bamileke, Kameroen, 1900-1920
tabakspijp van aluminium met staande figuren om de steel, Bamegnan, Kameroen, 1970-1980
bronzen pijpenkop in de vorm van een gestileerde haan, Tikar, Kameroen, 1920-1950
pijpenkop in cire perdue techniek van een olifant, Bamessing, Kameroen, 1900-1930 ongebruikelijke voorstelling: een Duitse soldaat berijdt een olifant, Graslanden, Kameroen, 1900-1920
bronzen pijpenkop in cire perdu techniek voorstellend een ezel, de pijpenkop op de rug van het dier, Glaslanden, Kameroen, 1980-1990 gezichtpijp met portret van een Duitse militair, Kameroen, 1910-1920
Duitse soldaat met tabakspijp, Kameroen, 1920-1950
fraai model met portretkop van een Duitse soldaat met pet, Bamileke, Kameroen, 1900-1920
prachtige gestileerde gezichtpijpenkop, Bamessing, Kameroen, 1800-1900
uitbeelding van een persoon met hoge haartooi, de handen op de knieën, Graslanden, Kameroen, 1950-1980
voorzijde van de nevenstaande pijpenkop, Graslanden, Kameroen, 1950-1980
voorstelling van een gemaskerd gezicht in terra cotta, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1880-1930
twee pijpenkoppen met portret, de linker buitengewoon fraai gemodelleerd, de rechter grof en onsamenhangend, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1880-1940
geknielde figuur met vogelkop met lange snavel, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1900-1920
moderne figuurpijp van keramiek, Tikar, Kameroen, 1990-1995
fraai gestileerde portretkop in bruingesmoord aardewerk, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1880-1930
portretpijp in terra cotta van een man met de handen op de knieën, Bamum, Graslanden, Kameroen, 1900-1940
twee pijpenkoppen met ingekraste geometrische decoratie, Bamessing, Graslanden, Kameroen, 1900-1940
traditionele terracotta pijp met portretmasker en gesneden houten roer, Graslanden, Kameroen, 1920-1940
De objecten op deze pagina bevinden zich in de collectie van het Pijpenkabinet, Amsterdam. © copyright Pijpenkabinet