Moderne bruyères

Vanaf 1850 komt de machinale productie van bruyère pijpen snel op gang. Vooral de Franse plaats Saint-Claude wordt een belangrijk centrum waar de houten pijp op gestroomlijnde wijze tot stand komt. Daarnaast zijn Engeland, Italië en Denemarken belangrijke landen, ieder met een eigen vormgevingslijn.

Reeds voor het jaar 1900 is al een breed gamma aan modellen uitgewerkt, dat vanwege een zekere mate van tijdloosheid het predikaat klassieke vormen zal veroveren. De bekendste modellen zijn de billiard en de buldog, minder algemeen zijn bijvoorbeeld de Dublin, prince en poker.

De meest geachte producten zijn die van de firma Alfred Dunhill Ltd. die vanaf 1906 op de markt komen. Dunhill laat op eigen initiatief pijpen bij de firma Charatan maken, waarbij de opdracht luidt dat de prijs niet van belang is als de kwaliteit maar optimaal is. Wanneer de producten aanslaan, sticht Dunhill een eigen fabriek, waar de firma zich specialiseert in de klassieke vormgevingslijn.

In de bruyèrepijp valt qua ontwerp ook in de twintigste eeuw nog veel te beleven. Dat geldt voor kleine zelfstandig werkende ateliers, die we overwegend in Denemarken vinden, maar dat is ook het geval bij een bedrijf als Butz-Choquin, dat ieder decennium weer met bijzondere tijdgebonden ontwerpen markeert. Het tijdsbeeld is steeds in de vormgeving, de kleurstelling en de afwerking van de pijp terug te lezen.

Moderne vindingen zijn niet altijd even praktisch, daarvan getuigt bijvoorbeeld de pijp met een flessenstop afgemonteerd. Revolutionair blijkt de in de jaren 1980 gelanceerde Porsche pijp, die bij de firma Gubbels in Roermond in deze eeuw een tweede leven krijgt. Gelukkig blijft men ook in de 21ste eeuw innovatief. Daarvan getuigt bijvoorbeeld het bijzondere ontwerp uit de Bugatti-studio en ontwerpen van Antoine Grenard.

 Franse bruyèrepijp afgemerkt en in foudraal voor Samuel McLardy, Manchester, Engeland, 1898 een klassiek model doch uit de eerste generatie serieel gemaakte bruyères, GBD, Londen, 1870-1900
de zogenaamde vélo-pijp voor de sportieve fietser, F.M.-maker, Saint-Claude, Frankrijk, 1910-1925
ongebruikelijk hoge ketel met afschroefbare vochtsluis en steel op de Ulmpijp gebaseerd, Duitsland, 1910-1930
etui met twee bruyèrepijpen met zilvermontage, Comoy's, Londen, Engeland, 1919
drie pijpen met carburetorsysteem en kenmerkende gebogen steel, Chacom, Saint-Claude, 1930-1950
etui met bruyèrepijp en twee barnstenen sigarenhouders, Fribourg & Treyer, Londen, 1910-1940
een traditioneel model van het eerste uur met aan het eind van de steel een afschroefbare vochtsluis, Comoy, Londen, 1960-1980
de zogenaamde oom Paul genoemd naar Paul Kruger, Frankrijk, 1900-1910
Dunhill pijpen gemonteerd met een gouden bandje, een zilveren busje en de zogenaamde spigeot montage van twee busjes, Dunhill Ltd, Londen, 1960-1980
de verschillende afwerkingen van de Dunhill, chest nut, amber rood, dress en zandgestraald, Dunhill Ltd, Londen, 1970-1990
luxe cassette waarin vier bruyèrepijpen, Alfred Dunhill Ltd., Londen, Engeland, 1953
de beroemde Duke, oorspronkelijk met eendenbeen roer, Alfred Dunhill Ltd, Londen, 2001
model afgekeken van de kersehouten tabakspijp, Hardcastle, Londen, 1970-1980
cassette waarin een vergulde sigarettenhouder met vijf modieuze gekleurde mondstukjes, Alfred Dunhill Ltd, Londen, Engeland, 1960-1970
handgemaakte leespijpen met afneembare ketels, Londen, 1950-1960 twee handgemaakte pijpen met meerschuimen binnenketel, Londen, 1960-1970
unicum met op de ketel een bladvormig motief, GBD, Londen, 1955-1965
drie leespijpen met roeren van albatrosbot en hoornen mondstuk, Butz-Choquin, Metz en Saint-Claude, 1900-1950 de ultieme gezondheidspijp met een draaibare ketel met filtersysteem en vochtsluis, Saint-Claude, Frankrijk, 1920-1930
tafelpijp van gezandstraalde bruyëre met flexibele steel, Jeantet, Saint-Claude, Frankrijk, 1930-1960
foutloze pijpen, de toplijn van de fabrikant in een ongebruikelijke vierkante cassette, Millville, Londen, 1960-1970
freehand met langs de onderzijde de buitenkant van de bruyèrewortel nog zichtbaar, Reybier, Saint-Claude, Frankrijk, 1960-1970
kenmerkend door zijn vormgeving en kleurstelling, Lorenzo, Gallarate, Varese, Italië, 1975-1985
zogenaamde freehand, een vrij uit de hand gefreesde pijp dikwijls met de ruwe zijde van de bruyère rond de ketelopening, Karl Erik, Kopenhagen, 1965-1975
gerustificeerde pijp van klassiek model, Keith Owen, Londen, 1965-1975
bijzondere interpretatie van de buldog, Mastro de Paja, Pesaro, Italië, 2000
interpretatie van de Freehand door een Franse maker met gerustificeerde buitenzijde, Saint-Claude, Frankrijk, 1960-1970
de chatelaine, een rustiek pijpmodel uit de jaren 1970, Butz-Choquin, Saint-Claude, Frankrijk, 1975-1980
ontwerp uit het laatst van de twintigste eeuw met bijbehorende stijlvolle verpakking, Butz-Choquin, Saint-Claude, Frankrijk, 1999
design van de fameuze modeontwerper Pierre Cardin, Saint-Claude, Frankrijk, 1965-1970
eerste ontwerp van een tabakspijp door Antoine Grenard, Chacom, Saint-Claude, 2006
de cybele, een alternatief ontwerp dat goed in de hand ligt, Butz-Choquin, Saint-Claude, Frankrijk, 1999
functioneel ontwerp van Jean Colombo voor Butz-Choquin, Saint-Claude, Frankrijk, 1965-1985
de winkelcassette met de drie verschillende modellen van de Porsche Design pijp, Koninklijke Gubbels, Roermond, 2003
de vormgeving van deze pijp komt van de Bugatti studio, op de markt gebracht door Koninklijke Gubbels, Roermond, 2005
de Porsche Design pijp met de kenmerkende metalen bovenzijde, Koninklijke Gubbels & Zonen, Roermond, 2003
De objecten op deze pagina bevinden zich in de collectie van het Pijpenkabinet, Amsterdam. © copyright Pijpenkabinet