Presentatie § 6

De Stichting Pijpenkabinet is, zoals veel musea, ontstaan uit een particuliere verzameling. In 1969 bracht de Amsterdamse verzamelaar en onderzoeker Don Duco de eerste kleipijpen van archeologische oorsprong bijeen om daarmee de basis voor het museum te leggen. Zijn verzameling bodemvondstpijpen groeide uit tot een omvangrijke studieverzameling. Deze bleek van grote waarde als ondersteuning bij het archiefonderzoek naar de Nederlandse pijpennijverheid dat Duco startte, als pionier op dit terrein.

Reeds in 1975 werd met de verzameling een permanente expositie ingericht aan het Frederiksplein in Amsterdam. Dat betekent dat het Pijpenkabinet al 35 jaar als openbare museumcollectie toegankelijk is. Vanuit de Pijpenkamer werd ook een netwerk voor verzamelaars en onderzoekers opgezet met als medium het supergespecialiseerde tijschrift Pijpelijntjes, het eerste tijdschrift ter wereld gewijd aan de kleipijp.

De collectie verhuisde in 1982 naar Leiden, waar een onderkomen werd gevonden in de regentenkamer van Hof Meermansburg. Dit statige pand bood een passende entourage voor de steeds groeiende collectie. Tot 1995 heeft het Pijpenkabinet daar als openbaar museum veel publiciteit en belangstelling gekregen.

Door een actief acquisitiebeleid werd de basis van de collectie van archeologisch verbreed naar cultuur-historisch en de reikwijdte van Nederlands naar mondiaal. Dit betekende uitbreiding met pijpen van diverse oorsprong: historische stukken, volkskunstige objecten en etnografische pijpen.

In 1995 is ervoor gekozen het museum op een nieuwe, publieks-aantrekkelijke locatie te vestigen. Deze werd gevonden in het centrum van Amsterdam aan de Prinsengracht, tussen het Leidseplein en het Rijksmuseum. Sindsdien heeft het Pijpenkabinet haar domicilie in een typisch Amsterdams grachtenhuis.