Tobacco pipes representing proverbs
of the Asante

Spreekwoordelijke Ashantipijpen

By Don Duco

Abstract: This article deals with the tobacco pipe of the Asante and focuses on the figural pipes produced in the nineteenth and twentieth century.

Sorry, we do not have an English translation available. For the full text of this article, please visit the Dutch version of our website.

© Don Duco, Pijpenkabinet Foundation, Amsterdam - Holland, 2006.

Illustrations

1. Statuette in bronze in lost wax technique with a person sitting on a chair smoking from a long stemmed pipe, a second man holding the chair, a kneeled person taking care of his pipe. Ghana, Asante, 1960-1970. Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 7329.

2. Asante man in traditional clothing sitting in front of his house, a long tobacco pipe in his hands having a characteristic pot shaped bowl. Anonymous photograph, c. 1930.

3. Pot shaped pipe bowl of the Asante. Detail of an illustration from Auguste Racinet, Le Costume Historique, Paris, 1877 (1888).

4. Figural pipe bowl shaped like a lock. Detail of an illustration from Auguste Racinet, Le Costume Historique, Paris, 1877 (1888).

5. Two Asante pipes from the publication Smokiana by Robert Pritchett, the bowl on the right the characteristic pot shape, the left a figural bird. London, 1890.

6. The Asante pipe from an encyclopedia illustrating particular pipes from all parts of the world, the Netherlands and Germany, c. 1911.

Page from the note book of William Bragge, Sheffield, c. 1870.

7. Two Asante pipes from The Pipe Book by Alfred Dunhill, 1924.

8. The geometrical Asante pipe from the collection of the British Museum, London.

9. Drawing of a bird pipe from the collection of the British Museum, London.

10. Page from the note book of William Bragge, Sheffield, c. 1870.

11. Page from the note book of William Bragge, Sheffield, c. 1870.

12. Drawing of an Asante pipe with shell from the illustrated catalogue of William Bragge, Sheffield, 1875-1880.

13. Drawing of two figural Asante pipes from the illustrated catalogue of William Bragge, Sheffield, 1875-1880.

14. Drawing of the metal Asante pipe from the British Museum, London.

15. Drawing of the silver Asante pipe made by the goldsmith Kwabena Fosu.

16. Bronze Asante pipe with pot shaped bowl. Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.550.

17. Two Asante pipes from the collection of the English collector and researcher Bullwinkle, photograph pre 1949.

18. Asante pipe from French origin from the catalogue of the trade firm Saillard in Besançon, 1843.

Catalogue

1. Cooking pot
Description: Tabakspijp van aardewerk met bolle ketel op verhoogde en verzwaarde voet met twee driehoekige punten aan de voorzijde en een vlakke onderzijde, opgaande rechte steel verdunnend met bescheiden manchet. Ketel verticale banen afwisselend met zeer fijne en grove liggende streepjes, de filtrand halfrond met ingesnoerde ring. Steel drie gedraaide gladde reliëfbanden waartussen twee banden met ieder vier vierkantjes met kruizen banen. Manchet met overlangse raderingen. Dunne oranjebruine engobe. Decoratie oorspronkelijk met krijt ingewreven.
Date: 1800-1880
Comments: One of the most common subjects executed in a skilful way. The repeating ornamental surface makes this pipe simple and peaceful in contrast to many pipes that are quite overwhelming. Nevertheless this pipe represents excellent craftsmanship and a great skill in shaping ceramic objects.
Meaning decoration: Depicted is a cooking pot or family pot in Akan language Abusua kuruwa.
Literature: Rohrer, cf. 19. Similar shape but because of the decoration of a chicken on the pot this bowl refers to a different proverb.
Acquired: 2000-Fofane, Kumasi
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.000

2. Water pot
Description: Tabakspijp van aardewerk met emmervorm ketel met halvewege schijfvormige uitstulping, de basis van de ketel met drie getrapte insnoeringen, vlakke licht uitgeholde voet met twee naar voren stekende rechthoekige voetjes, oplopende steel met manchet. Ketel horizontaal in hoogreliëf een schijfvorm met vier noppen op de boven- en onderzijde. Voet bovenzijde eenvoudige kerfsneeversiering met ertussen veld met kruis. Steel banden afwisselend glad en met raderingen, onder de manchet een gladde nop. Manchet overlangse gekruiste streepjes. Decoratie met kalk ingewreven.
Date: 1850-1880
Comments: Strong shape resulting in a contrast between the various parts of the pipe. The difference between the decorated and plain parts is quite strong. The execution by hand is proved by the upper part of the bowl that stands wry on the base. Beautiful engobe.
Meaning decoration: The broad bulbous bowl represents a bi-conical water container called asenewa, which is used next to the ordinary bulbous cooking pot. The proverb that belongs to this says: when the pot of the poor breaks, the calabash lies next to it. The meaning is that the poor are satisfied with few: when their water pot breaks, they simply use a calabash.
Literature: Rohrer, vgl. 18, 22, 33. The shapes are comparative, but the decoration on the pot with a kauri shell or nods refers to another proverb.
Acquired: 2002-Wills’collection, Bristol
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.708

3. Water pot
Description: Tabakspijp van aardewerk met trechtervorm ketel op een verzwaard onderstuk, oplopende steel met vierkante manchet. Ketel de vorm van een vijzel met aan de basis verzwaring geïnspireerd op de waterpot met ingekerfde geometrische versiering in perken. Filtrand twee raderingen. Voet onderzijde uitgehold met twee naar voren stekende pootjes. Steel bij manchet accentuering van een rondje. Zwartgebakken..
Date: 1910-1930
Comments: Despite of the small size a craft full pipe bowl, typical for the nineteenth century tradition.
Literature: Benedict Goes, The Intriguing Design of Tobacco Pipes, Leiden, 1993, p 72. This specimen.
Don Duco, 'The ubiquitos clay pipe', Académie Internationale de la Pipe, Year Book 2001, Paris, 2001, p 61. This specimen.
Acquired: 1990-Francis Shillitoe, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.420

4. Star
Description: Tabakspijp van aardewerk met trechtervorm ketel, zonder hiel en oplopende steel met kleine ronde manchet. Ketel vier kegelvormige schelpmotieven met radiale geruwde lijnen versierd. Filtrand ingesnoerd, driehoekige vlakke voet. Steel gladde banden afgewisseld met raderingen. ode engobe, decoratie met wit krijt ingekleurd.
Date: 1870-1910
Comments: Remarkable because of its small size, the details look less refined.
Literature: Benedict Goes, The Intriguing Design of Tobacco Pipes, Leiden, 1993, p 72. This specimen.
Don Duco, 'The ubiquitos clay pipe', Académie Internationale de la Pipe, Year Book 2001, Paris, 2001, p 61. This specimen.
Acquired: 1991-Astley's, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 12.660

5. Double bowl
Description: Tabakspijp van aardewerk met twee ketels op een verzwaarde voet met vlakke onderzijde en twee driehoekige punten aan de voorzijde, oplopende steel met manchet. Beide ketels dubbelconisch van vorm, de rechter met kerfwerk van staande ruiten, de linker met drie opgeknede kegels die refereren aan een stervorm, iedere punt versierd met radiale lijnen, voet tussen de twee pootjes rechthoeken gevuld met raderingen waarover een kruis. Steel vier concentrische reliëfbanden waartussen geometrisch kraswerk van rechthoekige velden met kruis. Decoratie ingevuld met krijt.
Date: 1840-1890
Comments: The modeling is not very strong, the clumsy shape shows little contrast between the relief and the smooth parts, due to the chalk the surface nevertheless is remarkable.
Acquired: 2002-Astley’s, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.462

6. Playing board
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel, geplaatst op een voetstuk met twee smalle naar voren stekende pootjes, korte oplopende steel met onopvallende knoopvormige manchet. Ketel de vorm van een speelbord bestaande uit een dwars geplaatste ovale doos met ribben aan de zijkanten en aan weerszijden eindigend in een knop met gaatje aan de bovenzijde, langs de rand aan de zichtzijde aan weerszijden zes gaten. Voetstuk aan de voorzijde geometrisch veld met ingekerfde driehoeken waartussen een rechthoekig veld met raderingen, de zijkanten versierd, de onderzijde geknikt. Steel afwisselend geruwde en gladde concentrische banen, de manchet overlangs gegroefd. Decoratie ingewreven met wit krijt.
Date: 1850-1900
Comments: This object is obvious one of a series proved by the speedy way of making not resulting in the ultimate perfection. Being made by hand the item is slightly wray while the surface is not fine and smooth. The way the playing board is incorporated in the pipe is what we would expect. The ceramic is baked by a low temperature and is rather brittle.
Meaning decoration: In the local language the playing board is called oware (oral information) or mangala (Rohrer, p. 18) and shows a long drawn shape with on both sides seven bowls, on both ends one more. The playing board refers to intelligence: the game is played and is won by the most intelligent player, not everyone can win. The expression that refers to the playing board is: If you have no leisure, you can not play either.
Literature: Rohrer, cf.16. ‘Wunni adagyew a, na wontow ware’.
Acquired: 1985-Brian Tipping, antiques trade, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 1827

7. Drum
Description: Tabakspijp van aardewerk met emmervorm ketel met halverwege geometrisch element, vlakke voet met twee pootjes, oplopende steel met manchet. Ketel horizontaal in hoogreliëf een ovaalvormige trommel met overlangse lijnen, de uiteinden uitgehold, geplaatst op een voet met op de bovenzijde kerfsnee versiering, ertussen geruwd veld. Steel concentrische banden afwisselend glad en geruwd, manchet overlangse staande streepjes. Decoratie met krijt ingewreven.
Date: 1860-1910
Acquired: 2002-Wills’collection, Bristol
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.707

8. Drum
Description: Tabakspijp van aardewerk met trechtervormige figurale ketel, zonder hiel op verzwaarde voet en oplopende steel met manchet. Ketel horizontaal in hoogreliëf een ovaalvormige trommel met afwisselend geruwde en gladde banen en afgevlakte eindstukken waarin een uitholling, geplaatst op uitgeholde vlakke voet met twee pootjes aan de voorzijde en versierd met kerfsnee decoratie. Steel afwisselend gladde licht gebolde banen en smalle raderingen en onopvallende ronde manchet. Rode engobe, decoratie ingevuld met wit krijt.
Date: 1850-1900
Comments: A large and convincing pipe bowl with skilled carving, however not very artistic. The surface color is darker than normally.
Literature: Armero (Antique Pipes, Madrid, 1989, p 40) illustrates a comparative pipe. The Museum Tervuren in Bruxelles possesses a similar object, number 84.22.02 with tordated stem.
Acquired: 1991-Astley’s, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 12.657

9. Jewel
Description: Tabakspijp van aardewerk met emmervorm ketel met geometrisch element, half holle voet met twee pootjes, oplopende steel met onopvallende manchet. Ketel horizontaal in hoogreliëf een hanger met oog met gewikkelde huls waaruit twee pluimen steken waarvan de einden elkaar kruisen. Voet voorzijde twee naar voren stekende punten met kerfsnee versiering. Steel getordeerd ingesneden met een stukje radering boven de ketel. Manchet overlangse staande streepjes. Schrale roodachtige engobe. Decoratie met kalk ingewreven.
Date: 1850-1900
Comments: A remarkable and firmly carved design with a clear decoration although the details are not so large. The main subject is in perfect unity with the pipe design and is characteristic for the figurative Ashanti pipes. Remarkable is the tordated carving round the stem.
Acquired: 2002-Wills’collection, Bristol
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.706

10. Fruit
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel op een verhoogde voet met holle onderzijde, oplopende steel met onopvallende manchet. Ketel liggend een langgerekte ovale vrucht van de hibiscus met om en om gearceerde en gladde banen, de steel van de vrucht naar rechts, onderzijde puntig. Voet voorzijde en zijkant eenvoudige kerfsnee van driehoeken. Steel concentrische banden afwisselend glad en met raderingen. Manchet overlangs met raderingen. Bruinrode halfmatte engobe.
Date: 1860-1910
Meaning decoration: Depicted is the green hibiscus that is very popular as food.
Acquired: 2002-Astley’s, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.463

11. Fish
Description: Tabakspijp van aardewerk met emmervormige ketel met figuraal element, op geometrische voet met twee punten en oplopende steel met manchet. Ketel halverwege in reliëf dwars door de pijpenkop stekend een liggende vis met hoge rug, de kop naar links, de huidstructuur aangegeven met kruislingse raderingen. Voet aan de voorzijde kerfsnee versiering met tussen de pootjes een rechthoekig veld met staande ingekraste lijnen. Steel afwisselend banden van staande streepjes en glad. Manchet eenvoudige zigzaglijn. Decoratie met kalk ingewreven.
Date: 1850-1900
Comments: Made in the characteristic style of the Asante pipes although the modeling of the fish is quite meager, while the incorporation of the disk shape half way the bowl does not make the design stronger.
Acquired: 2002-Wills’collection, Bristol
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.705

12. Shell
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel op cilindrische basis, voet met twee vooruitstekende rechthoekige punten en oplopende steel met onopvallende manchet. Ketel een liggend slakkenhuis met de punt rechts en de opening links, de cilindrische stam met twee elkaar kruisende ringen, de ene glad de ander voorzien van raderingen, voet opengewerkte met aan de voorzijde en de zijkanten eenvoudig kerfsneewerk, een gearceerd verbindingsbandje tusen de twee vooruitstekende punten. Steeldecoratie in drie concentrische banen verdeeld in vakken met geometrische vulling, onder de manchet een knopje. Manchet met overlangse streepjes.
Date: 1830-1880
Comments: A beautiful and very strong shape in which the shell is naturally placed in a piling up of shapes of the base, the bowl and the stem of the pipe. The base shows a special detail with two circles going together. The surface is covered with a strong engobe in orange red color.
Meaning decoration: When the snail is hiding, it will grow, also said as Far from the guns the soldiers are the oldest. Explanation: As long as you stay out of the danger there is no risk. Another expression says: Should there exist only snails and tortoise, a rifle would never be heard in the forest.
Literature: Rohrer, compare 11, 12. Nwaw de neho sie a, na wefa no tope of Ka nwaw ne akyekyere nko a, anka otuo retow wuram da.
Acquired: 1991-Astley’s, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 12.254

13. Shell
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel, vlakke onderzijde en oplopende steel. Op vlakke voet rust een getordeerde schelp met aan de voorzijde in reliëf kauri, de cilindrische ketel (afgebroken) met twee concentrische ringen. Steel versierd met ingekraste banden met kruizenmotieven, aan de achterzijde in het midden een kauri, steel voorzijde bij de manchet een tweede kauri. Ingesneden decoratie met krijt ingevuld. Zwartgebakken.
Date: 1700-1850
Comments: Remarkable is the size although the shape is quite crude and not in accordance to the normally fine craftsmanship of the Ashanti pipes.
Acquired: 1993, Ger Luttik, Amsterdam
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 622

14. Bird
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel, vlakke onderzijde en oplopende steel met kleine manchet. Ketel zittende gestileerde vogel op een vlakke rechthoekige voet, de kop naar rechts gewend, de vleugels iets gespreid, de ketel in de romp geplaatst, de gladde filtrand steekt uit de rug van de vogel, voet vierkant met verzwaarde hoeken, ertussen staande raderingen. Steel concentrische banden afwisselend glad en overlangs gearceerd. Onder de manchet een glad knopje, kleine ronde manchet met overlangse raderingen.
Date: 1800-1880
Comments: A beloved motive that is depicted in many different ways, this example is sturdy and craftfully executed with a scarce pattern of geometrical motives that indicate the feathers of the bird.
Meaning decoration: In the iconography of the Asante four birds are distinguished: the eagle, crow, hawk and cockerel. This pipe depicts the eagle that refers to the expression: By coming and going the bird builds its nest, in other words for all labor time and patience is needed, finally leading to a result.
Literature: Rohrer, compare 13. Anoma de ake ns aba, na snrene ne berebuw.
Acquired: 1991-Fofane, Kumasi
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 12.398

15. Cockerel
Description: Tabakspijp van aardewerk met trechtervormige ketel met figuraal element, ronde voet met vlakke onderzijde en oplopende steel met manchet. Ketel voorzijde in hoogreliëf bijna twee dimensionaal uitgewerkte gestileerde haan met kam op de kop, het lichaam overlangs gestreept met gladde lijnen afgewisseld met raderingen. Ketel onversierd. Steel vier omgaande raderingen, manchet dicht naast elkaar geplaatste overlangse raderingen. Zwartgebakken.
Date: 1910-1930
Comments: Dit product laat een magnifieke stilering van de gebruikelijke negentiende eeuwse stijl zien waarbij het dierfiguur sterk tweedimensionaal is uitgevoerd, met een grote overtuigingskracht. Ongebruikelijk maar kenmerkend voor de pijpenmaakster is het cirkelvormige voetstuk dat een mooi contrast vormt met het afgevlakte dierfiguur. Het gereduceerd gestookte baksel heeft het engobe een diepzwarte glans gegeven. Het voorwerp is overtuigend in zijn vormgeving, strakheid en tint, helaas is de ketel en steeldecoratie vrij primitief en dit doet afbreuk aan het resultaat.
Literature: Arnulf Stössel, Afrikanische Keramik, München, 1984, p 214, foto 61. In style a comparative bird but then with its head in its feathers looking back and noticing everything.
Acquired: 1990-Francis Shillitoe, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.423

16. Chameleon
Description: Tabakspijp van aardewerk met trechtervormige ketel met figuraal element, rechthoekige iets uitgeholde voet en oplopende steel met manchet. Ketel voorzijde in hoogreliëf een bijna tweedimensionaal uitgewerkte gestileerde chameleon, de kop naar rechts, de staart met een boog naar de achterpoot. Ketel weerszijden horizontale raderingen. Steel vier raderingen. Manchet glad.
Date: 1910-1930
Comments: Because of its stylization remarkable level of abstraction was achieved resulting in a less recognizable animal, nevertheless the depiction shows an attractive but primitive charm. Unusual but distinctive for the pipe maker is the circular base that gives a beautiful contrast to the flattened animal. In contrast the treatment of the upgoing stem is rather meager, showing rings with hatching though rather sober in execution. The reducing method of firing surface caused a nice silver shine. The object is convincing in its shape, its stylization and color, partly broken by the primitive stem decoration.
Meaning decoration: The chameleon is the symbol of infirmness and distrust because the animal changes colour.
Acquired: 1990-Francis Shillitoe, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.424

17. Snake
Description: Tabakspijp van aardewerk met hoge ketel op vlakke voet met twee naar voren stekende punten, oplopende rechte steel met manchet. Ketel voorzijde in reliëf slangenlichaam dat met drie zigzag windingen om de ketel loopt, de hals en kop eindigen aan de bovenzijde van de steel bij een zittende vogel. Steel met indeling in drie etages met geometrisch ingevulde perken. Ketelbasis voorzijde tussen de uitstekende pootjes een rechthoekig geruwd veld, steelaanzet achterzijde een tweede zittende vogel. Manchet overlangs geribd.
Date: 1850-1890
Comments: Unusual in its size as well as in its design because of the height which made it possible to zig zag the snake over bowl and stem so that an almost characteristic stylization is achieved. The bird motive on the stem shows the usual abstraction among the Ashante art.
Meaning decoration: Depicted is a snake that normally lives on the ground and rarely takes a bird from the sky, this remarkable deed refers to lots of luck or an exceptional bargain.
Acquired: 1990-House of Pipes, Bramber
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.458

18. Leopard
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel, vlakke rechthoekige voet en oplopende steel met manchet. Ketel staande luipaard op vier poten, de staart gekruld tegen de filt eindigend, de kop links en sterk gestileerd. Het dier bedekt met ingedrukte cirkelgaatjes die aan een gevlekte huid zijn ontleend. Rechthoekige voet met knopjes op de hoeken, de opstaande randen met geruwde velden. Steel licht vierzijdig met panelen waarop ingekraste geometrische decoratie, manchet overlangse staande streepjes. Decoratie met sporen van ingewreven krijt.
Date: 1840-1900
Comments: A popular depiction although the pipe is rather clumsy and stilized that caused a loss of reality for the animal. Also the spots on the skin that are of great importance were executed quite careless and without fantasy which made the depiction quite poor. Beautifully done is the head of the animal with its stilized eyes and mouth add much to the artistic quality of the pipe.
Meaning decoration: The leopard refers to the proverb: Kurotwiamansa toe nsuo mu a neho foe na ne ho nsensane woe hoe. The animal (kyeretwie of kurotwiamansa) is depicted as the symbol of strength: when fallen in the water only his skin becomes whet, not his spots. The meaning is that strong animals do not show a change in character when the circumstances change. Also: When the rain falls on the leopard, he gets wet on his skin, but the spots never disappear (Rohrer p 15).
Literature: Rohrer, compare 7. Osu fws ocebo a, ne ho na sfew; na ne nwaran – nwaran de, smopa.
Acquired: 2002-Wills’collection, Bristol
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 16.709

19. Man hand on his chin
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel op vlakke onderzijde en oplopende tapse steel met knoopvormige manchet. Ketel hoofd zittende figuur met de rechterhand aan de kin, een dubbel halssnoer om de nek, zittend tegen de steel, de voeten op een vlakke basis. Steel banen met arceringen tussen concentrische lijnen. Ingesneden decoratie met wit krijt ingewreven.
Date: 1820-1880
Comments: A characteristic shape of this subject is common among Asante pipes. Because of the compact design this pipe is a relative strong item to use, the majority of these designs have been smoked. The peculiar proportions in the depiction were caused by the need to place the pipe bowl in the head of the person. Bowl interior does not show a smooth connection to the stem.
Meaning decoration: Hand on the cheek refers to something wrong that happened that needs a serious thought.
Acquired: 1994-Mick Clements, antiques trade, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 13.898

20. Monkey hand on ist mouth
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel op vlakke rechthoekige voet met iets uitgeholde onderzijde, oplopende steel met knoop. Ketel voorzijde zittende aap, de rechterhand voor de mond, de linkerhand op de linker knie. Ketel weerszijden drie horizontale ingekerfde banden met kerfsneedecoratie. Steel vier raderingen, manchet kleine overlangse raderingen. Zwartgebakken.
Date: 1910-1930
Comments: Bowl interior does not show a smooth connection to the stem.
Meaning decoration: Hand on the cheek refers to something wrong that happened and need a deep thought. The monkey says: When you place something in my mouth, I will take a good word from my mouth to tell you.
Literature: Rohrer, compare 1. Kontromfi se; wohys m’afonom a, na meyi asempa maka makyers mo.
Acquired: 1990-Francis Shillitoe, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.422

21. Man hands on his head
Description: Tabakspijp van aardewerk met figurale ketel op een rechthoekige iets holle voet, oplopende steel en manchet. Ketel voorzijde zittend mannetje met broekje, die met beide handen een rechthoekig doosje op het hoofd houdt. Ketel weerszijden drie ingesneden geometrische banden met kerfsneewerk. Steel vier raderingen, manchet fijne gekruisde raderingen. Zwartgebakken.
Date: 1910-1930
Comments: Bowl interior does not show a smooth connection to the stem.
Meaning decoration: Hands on the head is a sign of mourning for the loss of near relatives.
Acquired: 1990-Francis Shillitoe, London
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 11.421

22. Sitting woman
Description: Tabakspijp van aardewerk met cilindrische ketel met figurale voorzijde, vlakke voet die naar de voorzijde uitloopt en oplopende steel zonder manchet. Ketel voorzijde in reliëf geboetseerd een zittende vrouw, primitief gemodelleerd, de handen op de knieën. Ketel weerszijden drie concentrische ringen waartussen staande streepjes.
Date: 1980-1990
Comments: Made in the style of the Asante pipes, however shaped without any knowledge of the original way of modeling and not showing any type of perfection this pipe is a poor tourist product.
Acquired: 1991-Fofane, Ghana
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 12.411

23. Sitting man
Description: Tabakspijp van aardewerk met cilindrische ketel met figurale voorzijde, vlakke voet die naar de voorzijde uitloopt en oplopende steel zonder manchet. Ketel voorzijde zittende man, primitief gemodelleerd, zijn rechter hand op de knie, de linker arm opgeheven tot aan de filt. Ketel aan de basis en rond de opening staande streepjes om de filt afgezoomd met een concentrische ring.
Date: 1980-1990
Comments: See no. 23.
Acquired: 1991-Fofane, Ghana
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 12.412

24. Man hand on his stomac
Description: Tabakspijp van aardewerk met conische ketel met figurale voorzijde geplaatst op een vlakke rechthoekige basis, oplopende steel met onopvallende manchet. Ketel voorzijde geboetseerd een man zittend op een krukje, de linkerhand op de buik, de rechterhand aan de rechter slaap. Ketel weerszijden ingekraste concentrische lijnen, ertussen een baan met zigzag lijnen. Steel drie compartimenten met geometrische banden met zigzag lijnen. Voet met plint waarop afwisselend ingedrukte rondjes en kauri’s. Manchet overlangs ingekraste lijnen. Rode scherf, zwart afgestookt.
Date: 1990-1995
Comments: Compared to the original designs of the Asante pipes with this piece a fully new concept is achieved which is not practical to use because the joint between stem and bowl are not smooth, also the pipe is unpractical because of its weight.
Acquired: 1997-Fofane, Ghana
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 14.813

25. Man with hands folded
Description: Tabakspijp van aardewerk met cilindrische ketel met ervoor figurale voorstelling geplaatst op een vlakke basis, oplopende steel met onopvallende manchet. Ketel voorzijde geboetseerd een man zittend op een krukje, de handen samengevouwen naar voren gestoken. Ketel weerszijden drie dubbele ingekraste concentrische ringen. Steel drie geometrische banden van concentrische ringen waartussen een stippenband. Manchet overlangs stippellijnen. Roodbakkend.
Date: 1990-1995
Comments: Compare no. 22.
Acquired: 1997-Fofane, Ghana
Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk 14.814

Literature

Bullwinkle, (Manuscript on Ashantee Pipes), Part I: Tobacco, Part II: Taa Sen – Tobacco Bowls, Part III: Decorative motifs on Pipes of Type I, Part IV: Designs on pipes of Type I, typesript England, c. 1948.
Don Duco, 'Tabakspijpen uit het Ashanti-gebied', Amsterdam, 2001.
Alfred Dunhill, The Pipe Book, London, 1924, pp. 184, fig. 171.
Benedict Goes, The Intriguing Design of Tobacco Pipes, Leiden, 1993, pp. 72-73.
Jean Lecluse, La pipe de l’Afrique du Noir, Liège, 1985.
E. Rohrer, ‘Tabakpfeifenköpfe und Sprichwörter der Asante’, Jahrbuch des Bernischen Historischen Museums in Bern, Ehnographische Abteilung, XXVI. Jahrgang 1946, pp. 7-24 + 5 Tafeln.
Arnulf Stössel, Afrikanische Keramik, München, 1984, pp.213-215.
Peter Valentin, ‘Les pipes en terre des ashanti’, Arts d’Afrique Noire, 19, Automne 1976, pp. 8-13.

Notes

1. Don Duco, 'Tabakspijpen uit het Ashanti-gebied', Amsterdam, 2001.

2. E. Rohrer, ‘Tabakpfeifenköpfe und Sprichwörter der Asante’, Jahrbuch des Bernischen Historischen Museums in Bern, Ehnographische Abteilung, XXVI, Jahrgang 1946, p 7-24 + 5 Tafeln.

3. Bullwinkle, (Manuscript on Ashantee Pipes), Part I: Tobacco, Part II: Taa Sen – Tobacco Bowls, Part III: Decorative motifs on Pipes of Type I, Part IV: Designs on pipes of Type I, typesript England, c. 1948.

4. Berthold Laufer, Tobacco and Its Use in Africa, Chicago, 1930, p. 7.

5. Bullwinkle, c. 1948, p 1.

6. W. Bosman, Voyage de Guinée, London, 1705, p. 319.

7. Bullwinkle, c. 1948, p 1.

8. Bullwinkle, c. 1948, p 4.

9. Bullwinkle, c. 1948, p 2.

10. Kesi, ahabantaa, asra and ahuahaa. (Bullwinkle, c. 1948, p. 2)

11. Bullwinkle, c. 1948, p 2.

12. Bullwinkle, c. 1948, p 3.

13. Bullwinkle, c. 1948, p 3.

14. Rohrer, 1946, p 9.

15. Bullwinkle, c. 1948, p 6.

16. F.W. Fairholt, Tobacco: its History and Associations: Including an Account of the Plant and its Manufacture, London, 1859.

17. Amsterdam, Pijpenkabinet collections Pk18.319c. Auguste Racinet, Le Costume Historique, Paris, 1877 (1888).

18. Robert Pritchett, Ye Smokiana, Pipes of all Nations, London, 1890, p 31.

19. Alfred Dunhill, The Pipe Book, London 1924, p 184.

20. Bullwinkle, c. 1948, p 6.

21. J. Trevor Barton (comp.), A portfolio of William Bragge and his Pipes of all People, Letchmore Heath, 1991, p 71.

22. Rohrer, 1946, p 7.

23. Arnulf Stössel, Afrikanische Keramik, München, 1984, p 213-215, no. 59-63. Acquired between 1911 and 1915.

24. Middelburg, Zeeuw Museum, collection Zeeuws Genootschap, no. 427. The pipe should have been acquired in about 1860, the bowl of this large tobacco pipes shows sitting twins on a stool.

25. Leiden, Rijksmuseum voor Volkenkunde, inv.no. 360-5211, acquired before 1837. Illustrated in: Peter Bulthuis, 500 jaar tabakscultuur, de rijke geschiedenis van het roken, ’s-Gravenhage, 1992, p 60.

26. Rohrer, 1946, p 8.

27. Valentin, 1976, p 9.

28. Rohrer, 1946, p 8.

29. Rohrer, 1946, p 8.

30. Rohrer, 1946, p 9.

31. Rohrer, 1946, p 9. Valentin, 1976 mentions a stem of 30-80 centimeters.

32. Rohrer, 1946, p 9. Length 3-5 centimeters.

33. Duco, 2001.

34. Valentin, 1976, p 9. Lecluse, La pipe de l’Afrique du Noir, Liège, 1985, Dl. II, p 637.

35. Don Duco, 'Rookgerei vol van symboliek, tabakspijpen uit de Graslanden van Kameroen', Amsterdam, 1999.

36. Bullwinkle, c. 1948, p 13.

37. Valentin, 1976, p 10.

38. Bullwinkle, c. 1948, p 12.

39. Bullwinkle, c. 1948, p 10.

40. Bullwinkle, c. 1948, p 6.

41. Bullwinkle, c. 1948, p 6.

42. Bullwinkle, c. 1948, p 6.

43. Rohrer, 1946, p 18.

44. Rohrer, 1946, p 17.

45. Rohrer, 1946, p 18.

46. Similar object but tordated straight plumes in Valentin, 1976, p 12, ill 10.

47. Stössel, 1984, p 213, no. 60.

48. Rohrer, 1946, p 16.

49. Rohrer, 1946, p 16.

50. Bullwinkle, c. 1948, p 14.

51. Rohrer, 1946, p 15. Valentin, 1976, p 9, ill. 2. A variation with an impressed star.

52. Rohrer, 1946, p 16.

53. Rohrer, 1946, ill. 1-6.

54. Duco, 2001, ill. 16 (Pk 10.615).

55. Don Duco, Century of Change, the European Clay Pipe, its final flourish and ultimate fall, Amsterdam, 2003, p 30, ill. 52.

56. Bullwinkle, c. 1948, p 4.

57. Bullwinkle, c. 1948, p 3.